Fazla Çalışma Yönetmeliğinde Değişiklik

25 Ağustos 2017 tarihli ve 30165 sayılı Resmi Gazete ile yapılan değişiklikle birlikte Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği’nde (“Yönetmelik”) değişiklik yapılmıştır.

Bilindiği üzere, fazla mesai konusu işçilerin çalışma hayatında en çok suiistimale uğradıkları konuların başında gelmektedir. Bunun önemli nedenlerinden biri işverenlerin eksik iş gücü ile çalışıp işçileri uzun sürelerde çalışmaya zorlamalarıdır. Oysa kanun koyucu işçiyi korumaya yönelik olarak fazla mesai konusunda çeşitli sınırlamalar getirmiştir. Bu sınırlamaların başında işçiden her yıl fazla mesai konusunda onay alınması yer almaktaydı. Gerçekten de işçi vereceği bu onay ile yılda 270 (ikiyüzyetmiş) saate kadar çalışma yapabilmekte ve fazla mesai ücreti alacağından vazgeçmekte idi.

Yapılan değişiklik ile birlikte işverenlerin artık işçilerden her yıl fazla mesai onayı almasına gerek kalmamıştır. İşçinin işe girerken fazla mesai için işverene iş sözleşmesinde onay vermiş olması yeterli olacaktır. Yönetmeliğin değiştirilen 3. maddesi, “Fazla çalışma ihtiyacı olan işverence bu onay iş sözleşmesinin yapılması esnasında ya da bu ihtiyaç ortaya çıktığında alınır ve işçi özlük dosyasında saklanır. Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yapmak istemeyen işçi verdiği onayı otuz gün önceden işverene yazılı olarak bildirimde bulunmak kaydıyla geri alabilir” şeklinde düzenlenmektedir.

Maddeden anlaşılabileceği üzere işveren iş sözleşmesinde ve/veya fazla mesainin öncesinde işçiden onay alabilecek ve işçi de verdiği onayı 30 (otuz) gün önceden işverene haber vermek suretiyle geri alabilecektir. Verilen onayın geri alınması hususunda ise çalışma hayatının gerçeklerine bakıldığında bunun çok da mümkün olduğunu söylemek güç olacaktır. Ülkemizde ki işsizlik oranı baz alındığında iş sözleşmesinin yapıldığı esnada fazla mesai yapmayı kabul etmeyen ve olumsuz yanıt veren işçinin işe alınması pekte mümkün değildir. Çalışma hayatında bu konuda olduğu gibi diğer pek çok konuda işçiden peşinen alınan onaylar işçinin işe kabul edilmek için zorunlu olarak verdiği onaylardır. Değişikliğin getireceği en ciddi sorun “işçinin fazla mesai yapmaktan imtina etmesi durumunda farklı gerekçeler öne sürülerek işten çıkarılması ve bunun aksinin ispat edilmesi” hususunda olacaktır.

Av. Abide Birsen (info@gulelhukuk.com)